Người tuổi Dần sinh tháng nào, giờ nào tốt: cách nói dân gian và nên hiểu sao

Theo cách nói phổ biến, người tuổi Dần sinh vào tháng 5 âm (tháng Ngọ) hoặc tháng 9 âm (tháng Tuất) được coi là đẹp vì tam hợp Dần – Ngọ – Tuất, tháng 10 âm (tháng Hợi) là lục hợp; còn tháng 7 âm (tháng Thân) bị nói là xung và tháng 4 âm (tháng Tỵ) là hình hại. Giờ sinh cũng xét y như vậy: giờ Ngọ (11–13h), giờ Tuất (19–21h), giờ Hợi (21–23h) được ưa, giờ Thân (15–17h) và giờ Tỵ (9–11h) bị cho là kém. Đó là cách đọc nhanh theo địa chi, không phải lá số trọn vẹn, và không nói lên chuyện một đứa trẻ sẽ sướng hay khổ.

Gốc của các câu “sinh tháng này thì sướng”

Hầu hết lời đồn về tháng sinh của một con giáp đều quy về sáu loại quan hệ địa chi: tam hợp, lục hợp, trùng, xung, hình, hại (và phá). Chi Dần thuộc Mộc, tam hợp với Ngọ và Tuất thành cục Hoả, lục hợp với Hợi, xung với Thân, hại với Tỵ, phá với Hợi. Khi tháng sinh mang chi tam hợp, người xưa ví như hổ gặp bạn đồng hành; khi tháng sinh mang chi xung, ví như hổ gặp đối thủ trong rừng.

Đây là logic giản lược. Trong lá số Tứ Trụ, tháng sinh chỉ là một trụ trong bốn trụ, và còn phải xét thiên can, ngũ hành, mùa sinh. Một đứa trẻ sinh tháng 7 âm có thể có ngày, giờ rất hài hoà, ngược lại sinh tháng 5 âm nhưng các trụ khác lệch thì cũng không “đẹp” như lời đồn. Vì vậy khi nghe ai nói “bé tuổi Dần mà sinh tháng Thân là tự xung với mình”, cứ hiểu đó là một lớp rất mỏng.

Tháng tính theo tiết khí, không theo mùng 1

Một chi tiết ít người để ý: trong Tứ Trụ, tháng Dần bắt đầu từ tiết Lập Xuân chứ không phải mùng 1 Tết, các tháng sau cũng chuyển theo tiết khí. Vì thế một bé sinh cuối tháng 6 âm có thể đã sang tháng Thân về mặt tiết khí. Ai muốn xem kỹ nên đưa ngày giờ sinh cho người lấy lá số, đừng tự suy từ tờ lịch treo tường.

Mùa sinh và hình ảnh con hổ

Ngoài địa chi, dân gian còn hay ví theo đời sống con hổ. Có người nói hổ sinh mùa xuân, mùa hạ là lúc rừng xanh, mồi nhiều, nên đỡ vất vả; hổ sinh mùa đông thì phải tự lo nhiều hơn. Có người lại nói hổ đi săn về đêm, nên người tuổi Dần sinh đêm “đúng giờ hổ thức”, lanh lợi. Những câu này là lối ví von từ quan sát thiên nhiên, hay ở chỗ dễ nhớ, chứ không phải phép tính. Nếu con bạn sinh giữa trưa hay giữa đông, cũng chẳng có lý do gì để lo.

Điểm đáng giữ lại từ cách ví von này là tính cách: người tuổi Dần thường được tả là chủ động, thẳng, thích tự do, đọc thêm ở bài tính cách người tuổi Dần. Cha mẹ có thể dùng đó làm gợi ý nuôi dạy, như cho con không gian vận động, giải thích lý do thay vì ra lệnh, chứ không dùng để dán nhãn.

Giờ sinh: mười hai canh giờ và cách đổi sang giờ đồng hồ

Một ngày chia mười hai canh giờ, mỗi canh hai tiếng: Tý (23–1h), Sửu (1–3h), Dần (3–5h), Mão (5–7h), Thìn (7–9h), Tỵ (9–11h), Ngọ (11–13h), Mùi (13–15h), Thân (15–17h), Dậu (17–19h), Tuất (19–21h), Hợi (21–23h). Với tuổi Dần, ba khung được chuộng là giờ Ngọ, giờ Tuất (tam hợp) và giờ Hợi (lục hợp).

Có hai chi tiết nên biết. Thứ nhất, giờ Tý bắt đầu từ 23h, nên bé sinh lúc 23h30 có nơi tính sang ngày hôm sau. Thứ hai, canh giờ cổ dựa vào mặt trời, mà giờ đồng hồ Việt Nam dùng chung một múi, nên giờ mặt trời ở Hà Nội, Huế, Cà Mau lệch nhau vài phút đến hơn chục phút. Ca sinh rơi sát ranh giới hai canh giờ thì mỗi thầy có thể đọc một kiểu, chuyện này hoàn toàn bình thường.

Có nên chọn ngày giờ mổ đẻ cho bé tuổi Dần

Nhiều gia đình sinh mổ chủ động muốn chọn giờ theo tam hợp. Nếu bác sĩ đã chỉ định mổ và cho phép chọn trong một khoảng ngày, việc chọn giờ Ngọ hay giờ Tuất không có gì sai, miễn là khung giờ đó bệnh viện có đủ ê-kíp. Điều cần tránh là đẩy ca mổ sớm hơn tuần thai bác sĩ khuyên chỉ để kịp tháng đẹp, hoặc mổ đêm khuya khi không cần thiết. Sức khoẻ mẹ và bé luôn đứng trước mọi giờ đẹp; một lá số hài hoà không bù được những ngày bé phải nằm lồng ấp.

Cho gia đình dự định sinh con tuổi Dần trong những năm tới, bài bố mẹ tuổi Dần sinh con năm nào hợp có phần bàn về tuổi con so với tuổi cha mẹ; còn xung khắc giữa các tuổi trong nhà và cách hoà giải có ở bài tuổi Dần xung khắc tuổi nào.

Đã sinh vào tháng, giờ “kém” thì làm gì

Câu trả lời ngắn: không cần làm gì đặc biệt. Nếu gia đình vẫn băn khoăn, có vài việc nhẹ nhàng mà nhiều nơi vẫn làm:

• Đặt tên con có ý nghĩa bình an, hiền hoà, dễ gọi, để cả nhà nói tới con bằng những chữ dễ thương.
• Chọn người đỡ đầu, người bế bé ra mắt họ hàng là người tuổi Ngọ, Tuất hoặc Hợi nếu sẵn có trong nhà.
• Giữ lễ đầy tháng, thôi nôi gọn gàng, tập trung vào sức khoẻ, tiêm chủng đúng lịch.

Người lớn tuổi Dần sinh vào tháng Thân, giờ Tỵ cũng vậy: đó là lời bàn của người xưa, còn nghề nghiệp, sức khoẻ, các mối quan hệ do mỗi người tự vun đắp. Toàn bộ nội dung bài này mang tính tham khảo văn hoá dân gian.